Cách lưu seed phrase an toàn (và những điều không nên làm)

Seed phrase — còn gọi là cụm từ khôi phục hay mnemonic — là dãy 12 hoặc 24 từ mà ví crypto tự quản lý hiển thị khi bạn tạo ví. Dãy từ này dựng lại được ví trên bất kỳ thiết bị nào. Đó là điều khiến nó hữu ích khi bạn mất điện thoại, và cũng là điều khiến nó nguy hiểm: không có nút đặt lại mật khẩu, không có ngân hàng để gọi, và không đảo ngược được giao dịch một khi người khác đã có nó.

Mật mã của ứng dụng ví chỉ bảo vệ ứng dụng trên một thiết bị. Seed phrase mới là chìa khoá gốc đứng sau.

Làm một lần, cẩn thận, ngay khi tạo ví:

1. 1Đảm bảo không có ai xung quanh và không camera nào hướng vào màn hình, kể cả cuộc gọi video hay tính năng ghi màn hình.
2. 2Chép tay các từ ra giấy, đúng thứ tự và có đánh số. Viết chữ in rõ ràng, đối chiếu chính tả với danh sách từ của ví.
3. 3Kiểm tra bản sao: hầu hết ví sẽ yêu cầu nhập lại vài từ. Hãy nhập từ bản giấy, đừng nhập theo trí nhớ.
4. 4Làm bản thứ hai và cất ở một địa điểm khác, để một lần cháy, ngập nước hay chuyển nhà không làm mất cả hai.
5. 5Nếu giữ lâu dài, cân nhắc dập hoặc khắc các từ lên tấm kim loại chuyên dụng; giấy có thể phai màu hoặc cháy.
6. 6Cất ở nơi kín đáo, khô ráo — két sắt trong nhà hoặc chỗ an toàn khác do bạn kiểm soát — và đừng ghi nhãn kiểu báo cho người khác biết đó là gì.

Phần lớn rủi ro đến từ một bản sao tiện lợi chứ không an toàn:

• Ảnh chụp màn hình và ảnh chụp. Chúng tự đồng bộ lên thư viện ảnh đám mây, hiện ra khi tìm kiếm và dễ bị gửi nhầm.
• Ghi chú đám mây, thư nháp email, tài liệu trực tuyến. Mất tài khoản là lộ tất cả cùng lúc.
• Ứng dụng chat như Zalo, Messenger, Telegram — kể cả tin nhắn gửi cho chính mình.
• Bất kỳ trang web hay biểu mẫu nào yêu cầu nhập nó. Không ví, sàn hay bộ phận hỗ trợ hợp pháp nào cần seed phrase của bạn. Cửa sổ bật lên, chương trình airdrop hay trang “xác minh ví” đòi nhập seed phrase đều là lừa đảo.
• Bất kỳ ai chủ động liên hệ trước để “hỗ trợ” — qua điện thoại, tin nhắn hay mạng xã hội — dù họ dùng tên hay logo trông chính thức.

Hướng dẫn bảo mật của các nhà làm ví nhìn chung đều khuyên không, và lưu ngoại tuyến vẫn là lựa chọn an toàn hơn. Dù vậy, có người vẫn giữ một bản số, chẳng hạn khi đi xa hoặc làm bản dự phòng thứ ba. Nếu bạn làm vậy, hãy hiểu rõ đánh đổi: mọi bản sao trên điện thoại chỉ an toàn bằng chính chiếc điện thoại và ứng dụng đang giữ nó.

Nếu chọn cách đó, tối thiểu phải là một nơi được mã hoá, hoạt động ngoại tuyến, có mật mã riêng và không đồng bộ lên tài khoản đám mây — không bao giờ là ảnh chụp màn hình, ghi chú thường hay ảnh trong thư viện. Hãy coi nó là bản phụ, không bao giờ là bản duy nhất.

Cách nghĩ này áp dụng cho các bí mật khác trên điện thoại; xem cách lưu mật khẩu an toàn trên điện thoại và cách lưu ảnh CCCD an toàn.

• Dùng mật mã iPhone 6 số hoặc chữ và số, và cập nhật phần mềm thường xuyên.
• Trên iPhone chạy iOS 17.3 trở lên, bật Bảo vệ thiết bị bị đánh cắp (Cài đặt → Face ID & Mật mã) để các thay đổi nhạy cảm cần Face ID và có thời gian chờ khi bạn ở xa nơi quen thuộc.
• Bật xác thực hai yếu tố cho email và tài khoản Apple gắn với các sàn giao dịch.
• Trước khi đưa máy cho tiệm sửa, đọc cần làm gì trước khi mang iPhone đi sửa.

Lockboxy không phải ví crypto và không khôi phục hay chuyển được tài sản. Thứ nó mang lại là một nơi được mã hoá trên điện thoại cho những thứ xoay quanh crypto mà bạn vẫn cần giữ: mã 2FA, mật khẩu sàn, và — nếu bạn đã quyết định giữ bản số — seed phrase.

• Mục Ví có loại mục riêng cho seed phrase, mật khẩu và mã 2FA (tạo mã trực tiếp), mỗi trường được mã hoá riêng.
• Mọi thứ được mã hoá AES-256 ngay trên máy, sau một mật mã tách biệt với mật mã iPhone. Không tài khoản, không máy chủ, kho hoạt động ngoại tuyến.
• Kho che nội dung khỏi ảnh chụp màn hình và trình chuyển ứng dụng.

Dù thế nào, hãy giữ bản giấy hoặc kim loại ngoại tuyến làm bản chính. Và nhớ nguyên tắc của kho: nếu quên mật mã Lockboxy mà chưa tạo Recovery Key (Premium), không ai khôi phục được nội dung. Xem thêm trong câu hỏi thường gặp.