Cách lưu mã dự phòng 2FA an toàn (và những chỗ không nên lưu)

Khi bật xác minh hai bước, hầu hết dịch vụ cho bạn một danh sách mã dùng một lần, thường từ 8 đến 10 mã. Mỗi mã dùng được đúng một lần thay cho mã 6 số từ ứng dụng xác thực hoặc tin nhắn SMS. Chúng dành cho ngày bạn không nhận được mã đó: mất máy, đổi máy mới chưa kịp cài, SIM không nhận sóng khi ra nước ngoài.

Có hai thứ hay bị nhầm với mã dự phòng:

• Khoá thiết lập (secret key) là chuỗi ký tự dài, hoặc mã QR, mà bạn quét vào ứng dụng xác thực. Ai có nó thì tạo được mã 6 số của bạn mãi mãi, nên nó còn nhạy cảm hơn một mã dự phòng lẻ.
• Khoá khôi phục tài khoản, như Khoá khôi phục tuỳ chọn của tài khoản Apple, thay thế hẳn quy trình khôi phục thông thường. Làm mất nó khi đang bị khoá ngoài thì nhà cung cấp có thể cũng không giúp được.

Vào phần cài đặt bảo mật của tài khoản, thường có tên như Bảo mật, Xác minh hai bước hay Đăng nhập và bảo mật, rồi tìm Mã dự phòng hoặc Mã khôi phục. Hầu hết dịch vụ cho xem hoặc tải danh sách ngay sau khi bật 2FA, và cho tạo danh sách mới về sau. Tạo danh sách mới sẽ vô hiệu danh sách cũ — rất hữu ích nếu bạn nghi một bản đã bị lộ.

1. 1Mở phần cài đặt bảo mật của tài khoản trên máy tính hoặc trong ứng dụng của dịch vụ.
2. 2Tìm Mã dự phòng hoặc Mã khôi phục, chọn hiện, tải về hoặc in.
3. 3Kiểm tra còn bao nhiêu mã. Nếu chỉ còn hai ba mã, hãy tạo bộ mới và thay các bản đang cất.

• Trên giấy. Danh sách viết tay hay in ra không thể bị tấn công từ xa. Cất cùng giấy tờ quan trọng khác, đừng nhét trong ví hay ốp điện thoại.
• Trong kho mật khẩu có mã hoá, ghi chú kèm mục của chính tài khoản đó. Đây là bản bạn sẽ thật sự mở ra dùng.
• Trong ghi chú có khoá bằng mật khẩu Ghi chú riêng (không phải mật mã iPhone). Có sẵn và chấp nhận được — xem cách khoá ghi chú trên iPhone để biết giới hạn.

Trên iOS, ứng dụng Mật khẩu (iOS 18 trở lên; bản cũ là Cài đặt → Mật khẩu) cũng giữ được mã xác minh của tài khoản: mở tài khoản, chọn Thiết lập mã xác minh rồi nhập khoá thiết lập. Rất tiện, nhưng như vậy mật khẩu và lớp xác thực thứ hai nằm chung một chỗ, cùng được bảo vệ bởi mật mã iPhone. Nhiều người chọn cất mã dự phòng ở nơi mà chỉ mật mã máy thôi thì chưa mở được.

• Ảnh chụp màn hình. Nó vào thư viện Ảnh, đồng bộ sang mọi thiết bị cùng tài khoản Apple, và tính năng tìm kiếm của Ảnh còn đọc được chữ trong ảnh. Nếu lỡ chụp rồi, xem cách xử lý ảnh chụp màn hình nhạy cảm trên iPhone.
• Email, nhất là hộp thư của chính tài khoản mà mã đó bảo vệ. Ai vào được email là có luôn mã.
• Ghi chú không khoá, file văn bản trong Tệp, hay thư mục ổ đám mây mà ai cầm máy đang mở khoá cũng xem được.
• Chỉ trên đúng chiếc điện thoại chạy ứng dụng xác thực. Mất chiếc máy đó chính là lúc cần đến mã dự phòng, nên ít nhất một bản phải nằm ở chỗ khác.

Mỗi mã chỉ dùng được một lần. Gạch nó khỏi bản giấy và xoá khỏi bản số, để lần sau không mất công thử một mã đã chết. Nếu bạn dùng mã vì mất điện thoại, hãy làm tiếp các bước trong mất iPhone cần làm gì để bảo vệ dữ liệu: cài lại ứng dụng xác thực trên máy mới, rồi tạo bộ mã dự phòng mới và thay cả hai bản đang cất.

Ví trong Lockboxy có sẵn một loại mục dành riêng cho việc này: “2FA / mã khôi phục”.

• Dán khoá thiết lập vào, mục đó hiện mã 6 số đang chạy kèm đồng hồ đếm ngược; hoặc dán danh sách mã dự phòng để chúng nằm cùng tài khoản tương ứng.
• Từng trường được mã hoá, và kho nằm sau một mật mã tách biệt với mật mã iPhone, nên biết mã mở máy vẫn chưa đủ để mở kho.
• Khi bạn sao chép mã hay khoá, Lockboxy xoá nó khỏi bộ nhớ tạm sau ít phút.
• Mục trong Ví không giới hạn ở gói miễn phí, không có tài khoản và không có máy chủ nào giữ chúng.

Lưu ý thật lòng: kho chỉ tồn tại trên điện thoại của bạn, trừ khi bạn xuất bản sao lưu mã hoá (Premium), và quên mật mã thì không đặt lại được nếu chưa tạo Recovery Key từ trước. Vì vậy hãy giữ cả bản giấy — mã dự phòng chính là thứ bạn cần khi chiếc điện thoại không còn. Xem thêm ở câu hỏi thường gặp về Lockboxy.